Wednesday, July 23, 2014

जसको घाटिबाट सँगितका सम्पुर्ण आवाजहर गुञ्जिन्छन



 Ramesh Dulal Cage bahun
रमेश दुलाल (कागे बाहुन) ः १७७ वटा चराको आवाज निकाल्ने
० हाल के मा ब्यस्त हुनुहुन्छ ?
अहिले प्रोग्राम मै ब्यस्त छु । सधै कार्यक्रम परिरहन्छ ।
० कस्ता–कस्ता कलाहरु देखाउनु हुन्छ ?
मुखबाट मादलका बिभिन्न तालहरु, नाकबाट गितार सारगिं, घाटिबाट सनाइ, ड्रमसेट लगायत बिभिन्न बाध्यबाधन तथा करिब २०० पं्रजातिका चराहरुको आवाज निकाल्छु ।
० कुन–कुन ठाउँमा आफ्नो कला प्रदर्शन गरिसक्नु भएको छ ?
नेपालका करिब सबै स्थानहरु पुगिसकेको छु, भने  भारत, दुबै, मलेसिया, मतार लगायतका देशहरुमा  आफ्नो कला देखाइसकेको छु । विशेष गरेर म सँस्थाको कार्यक्रमा वढि गएको छु ।

० कसरी सिक्नु भयो यस्तो कला ?
यो भगवानको देन हो । कसरी आयो भन्ने कुरा अनुभव गर्न नै सक्दिन ।
० तपाइको यो कलालाई यहाँ सम्म ल्याइपुर्याउन कुन–कुन क्षेत्रबाट क–कसले सहयोग गर्नु भएको छ ?
ब्यक्तिगत तर्फ बाट गाएक पुरुषोत्तम न्यौपाने, मिलन लामा, प्रकाश कटुवाल, मनोज गजुरेल, नविन पौडेल लगाएतकाले सहयोग गर्नु भएको छ । साथै सँस्थाको तर्फबाट जलवायु परिवर्तनले ठरुलो सहयोग गरेको छ ।

० नेपाल सरकारले कुनै सहयोग गरेको छ कि ?
यो नै भनेर नतोकुम, विभिन्न कार्यक्रमको माध्यमबाट सम्मान प्रदान गरेको छ ।

० आम्दानिको स्रो त के छ, कसरी जीवन निर्वाह गर्नु हुन्छ ?
विभिन्न कार्यक्रमहरुको माध्यमबाट साथै म ज्योतिषी पनि हो भागवतको कथा पनि भन्छु यसबाट मलाई जीवन निर्वाह गर्न सहज नै भएको छ ।
० प्रसङ्ग अलिकति बदलौं तपाई विवाहित कि अविवाहित ?
अविवाहित ।
उमेर त भै–सकेको जस्तो छ, किन विवाह गर्नु भएन ?
ज्यान हेरेर भन्नु भको हो ? भर्खर २६ बर्ष त पुग्दैछु के को विहे गर्ने उमेर हुनु ।
० कस्तो प्रकारको केटि विहे गर्नु हुन्छ ?
राम्रा दात र कान, मुहार मसिनो बोलि कटि बारुले
हात्ति झै हिडने, नपारी दमको,लामा नयन नम्रले
बाबा आदि पिझाएकि कुछ ठूला राता दुबै ओठ छन्
काला केश र हात पाउँ मसिना कन्या असल भन्दछन् ।

० तपाई के भन्न चाहानुहुन्छ, आफ्ना फ्यानहरुलाई ?
अरु त के भन्नु र, सबैलाई आई लभ यू ।

Tuesday, July 22, 2014

किन याद आउँछ : डिपी आचार्य (रोयल)

Royal Acharya
किन याद आउँछ तिम्रो
विर्सन सक्दिन कुनै पल
सम्झनाले सताइरहन्छ सधै
तिमीलाई सम्झन्छु म हरपल

के मोहनी लागेको छ
तिमी र म वीचमा
मश्तिष्कभरी तिमी नै तिमी
सपनिमा समेत मात्रै तिमी

किन माया झन्झन बढेको
धेरै भयो क्यारे, घर छाडेको
दिनमा भोक–प्यास छैन
निद्रा पनि झन–झन घटेको

अझैं याद आउँछ मलाई
तिमीले माया गरेको
आफ्नो आखाँ भरी आसु राखी
मलाई सधै हसाएको

दुई अक्षरको नाता हाम्रो
आमा भन्छु म तिमीलाई
जन्मदिई सँसार देखायौं
धन्यबाद तिमीलाई

कहिल्यै दुःख भन्ने देख्न परेन
सधै भरीपूर्ण पारीदिन्थ्यौं
मलाई दुःखको अनुभूति नगराउँन
आफ्ना सबै दुःख त्यागिदिन्थ्यौं ।

तातेताते गर्दै हिड्न सिकायौं
जुनवेला म हिड्न सक्दिन थिए
तोते–तोते गर्दै बोल्न सिकायौं
त्यसवेला म वोल्न सक्दिन थिए

दश महिना सम्म कोखमा बोक्यौ
त्यसपछि कांखमा
अझै पनि सम्झन्छु म
कति खुसि थिए तिम्रो माथमा

अझै याद आउँछ आमा
कोखाई–कोखाई गर्दै ख्वाएको
हरपल सम्झन्छु म आमा
तिमीले साझमा कथा सुनाएको

किन याद आउँछ तिम्रो
विर्सन सक्दिन कुनै पल
सम्झनाले सताइरहन्छ सधै
तिमीलाई सम्झन्छु म हरपल

किन मानिस सुखि र खुसी हुन सक्दैन यसका लागी के गर्ने ? ; डिपी आचार्य (रोयल)

Royal Acharya

हरेक मानिसहरु सुखी र खुसि हुन चाहन्छ । खुसी र सुख प्रत्येक माािसहरुको लागी अपरीहार्य छ । यस सँसारमा यस्ता मान्छे छैनन जसले आफ्नो सुख र खुसीको कुनै  चाहना गर्दैन । सँसारका हरेक मानिसहरु आफू सँग भएको सबै कुराहरु पनि त्याग्न सक्छन भने त्यो सुख वा खुसीको लागी मात्र त्याग्न सक्छन् । सबै मानिसहरु आफ्नो सुखको लागी अरुको मतलब गर्दैनन् । सँसारमा कुनै पनि त्यस्तो ब्यक्ति छैन, जसले आफ्नो सुख वा खुसी नचाहोस् । सँसारका हरेक ठाउँहरुमा भोरी डकैति, लुटपाट, हत्याहिँसा आदि घटानहरु हुन्छन ् । आखिर त्यो किन र के का लागी हूनछन त ?  यि सबै कुराहरु हुनुको एक मात्र कारण भनेको मानिसहरु सुखि र खुसी हुन हो । कुनै एउटा चोरले चोरी गर्दछ भने उसले आफ्नो जीवनलाई सुखी बनाउनको लागी नै त्यो काम गरेको हुन्छ । अनि कुनै व्यक्तिले कसैको हत्या गर्दछ भने त्यसको प्रमुख कारण पनि कसैको हत्या गरेर आफू सुखी हुनु नै हो । मानिसहरु वीच झैं–झगडा हुन्छ, कुटाकुट हुन्छ, हानाहान हुन्छ, मानिसहरुमा प्रतिसोधको भावना उब्जन्छ ति सबै हुनुको कारण पनि आफूलाई सुखी बनाउन खोज्नु हो । मानिसहरुले गरेको हरेक क्रियाकलाहरु आफू सुख वा खुसी हुनको लागी नै गर्नै गर्दछन् । तर हरेक मानिसले गरेको क्रियाकलापले मानिसलाई सुख वा खुसी बनाउन भने सकेको हुदैनन् । मानिसहरुले गरेको सबै काम सफल भए पनि उ सधै सुखि नै भने रहिरहन सक्दैन । जस्तो कि एउटा चोरले कुनै धनाध्य व्यक्तिकोमा गएर ठूलो परिमाणमा चोरी गर्दछ । उसले नै चोरेको हो भनेर कसैले पहिचान गर्न नसके पनि त्यस चोरलाई भने कसैले पक्रिने हो कि भन्ने डरले सताइहेको हुन्छ । उसलाई त्यो डरले हत्तपत्त छोड्दैन । मैले तपाइलाई यति धेरै भन्नु अर्थ यो हो कि, हामीले गर्ने सबै कार्यहरु आफ्नै सुख वा खुसीको लागी गरीने भए पनि त्यसले सन्तुष्ट पार्न भने सकेको हुदैन । त्यसर्थ आफू सुखी वा खुसी हुनकालागी धेरै कुरामा ध्यान पुर्याउनु आवश्यक पर्दछ । तपाई सुखी वा खुसी चाहनुहुन्छ भने आफ्नो मात्र सुख नहेर्नुहोस । तपाइको सुखले अरु कसैलाई प्रत्यक्ष असर परिरहेको छ भने तपाई कहिल्यै पनि सुखि र खुसी रहिरहन सक्नुहुदैन । सुखी र खुसी हुने तरीकाहरु यस सँसारमा धेरै होलान त्यस मध्ये केहि संकलन गरेर वँुदागत रुपमा प्रस्तुत गरेको छु, तल उल्लेख गरीएका वुदाँहरु  मात्र वास्तविक जीवनमा उतारेमा वा प्रयोग गर्नाले पनि तपाइको जीवनमा धेरै परिवर्तन ल्याउन सक्दछ ।

० कुनै घटना जब हुन्छ हामीले कसरी लिन्छौं र स्वीकार गर्छौं भन्नेमा निर्भर रहन्छ । जुन घटना हामीसँग छ वा हुन जान्छ हामीले मन देखि नै त्यसलाई जसरी प्रयोग गर्छौं त्यो त्यसरी नै प्रयोग हुन्छ, जसरी सोच्छौ त्यसरी नै प्रकट हुन्छ ।

० पैसा मात्र ठूलो कुरो होइन । पैसा त केबल साधन मात्र हो । विद्यालय वा कलेजको घोकन्ते विद्याले मात्र मानिस विद्धान हँुदैन । जसलाई जीवनको श्रेष्ठतम् मूल्यबोध छ उहि विद्धान हो ।
 ० कुनै पनि मानिसले आफूसँग नभएको अनाबश्यक कुरोको पछाडि लाग्नु हुँदैन । आफूसँग जे–जति छ त्यसकै भरपुर प्रयोग गरेर पनि आनन्दको जीवन जिउन सकिन्छ । 
 ० हरेक कुराको निर्णय मानिसको सोचाइमा निर्भर रहन्छ । कुनै पनि कार्य ‘म गर्न सक्छु’ भन्ने ठानेमा त्यो निश्चय पनि सकिन्छ र ‘म गर्न सक्दिन’ भन्ने भाबना मनमा आएमा त्यो पूरा गर्न सकिंदैन । त्यसैले जुनसुकै काम पनि यो सामान्य हो र म पूरा गर्न सक्छु भन्ने ठानेमा निश्चय पनि सफल भइन्छ । 
 ० प्रायः सबै मानिसहरुको मन असँतुष्ट र अभावले भरिपूर्ण हुन्छ । संसारमा उपलब्ध सबै चिजहरुले भरिपूर्ण पारे पनि मानिसको मन भरिपूर्ण हुन सक्दैन ।
 ० कुनै पनि परिक्षामा उतिर्ण हुनुमात्र ठूलो कुरा होइन । उसले पढेका कुराहरु कति ब्यवहारमा उतारेको छ त्यो महत्वपूर्ण कुरा हो ।
 ० मानिस आफू जे छ त्यसमै खुसी हुन सक्नु पर्दछ । अर्कालाई देखेर अर्को जस्तो बन्छु भन्ने भ्रममा पर्यो भने उसले दुःख पाउँछ । ऊ झन् अशान्त बन्दछ ।
 ० कुनै पनि काम गर्दा एकपल्ट असफल भइयो भन्दैमा मानिस हतास । आत्तिनुपर्ने कुनै कारण छैन । असफलता नै सफलताको मागै भएकाले हामीले निरन्तर प्रयास गर्ने हो भने निश्चय पनि एकदिन सफल बन्न सक्छौं ।
 ० कसैले पनि अरुको कारणले आफू दुःख पाँए भनेर अरुको गल्ति देखाउनु भन्दा बरु आफ्नै कुनै गल्तिको कारणले पो दुःख पाइएको हो कि त्यतातिर ध्यान दिनुपर्दछ ।
 ० मानिस कर्ता होइन कारक हो । हामीले आफ्ना कामहरुलाई कर्ताको भावले नभई द्रष्टाको भाबले देख्नु पर्दछ ।
 ० जुन यस्ता कुराहरु छन् त्यो मृत्यूपछि मात्र थाहा हुन्छ । त्यो सत्य थाहा पाउन सकियोस भनेर हामीले जीवनमा नै त्यसको तयारी गर्नु पर्दछ । जसले जीवनमा मर्नु पनि पर्छ भन्ने सोच्दैन निश्चय पनि त्यसको मृत्यू सहज तबरले हँुदैन ।
० प्रार्थाना अत्यन्तै सम्बेदनशिल र महत्वपूर्ण छ । जीवनको रहस्य पत्ता लगाउनका लागि होस् वा अन्य कुनै कार्य सिद्ध गर्नका लागि मानिसले प्रार्थना गर्नुपर्दछ ।
० हामी कुनै पनि चिज सँग आत्तिएर भाग्नु हँुदैन बोरु सङ्घर्ष गर्नु पर्दछ । हामी जुन बस्तुसँग जसरी भाग्छौ उक्त वस्तुले झन्–झन् हाम्रो पीछा गरीरहेको हुन्छ, पछ्याइरहेको हुन्छ ।
० यदि पैसा कमाउनु छ भने धनलाई बेवास्ता गर्नु पर्दछ । रुपैंया आपसे–आप आफूसँग आउछ ।

० मानिस र उसको शरीर लाई कहिल्यै एउटै सोच्नु हुदैन । यी दुईबीच नितान्त भिन्नता छ ।
० कुनै पनि कुरा जब पुरा भएको हुदैन त्यसलाई हामी एकिकृत जीवन भन्न सक्दैनौं । एकिकृत हुनका लागि जुनसुकै कुरापनि पुरा हुनु जरुरी छ ।
० मानिसहरु यस्तो त्रस्त जीवन बाँचिरहेका छन् कि कसैले एउटा सामान्य कुरा भचिदिएमा मात्र पनि ऊ मृत्यूवरण गर्न पुग्दछ । त्यसबाट जोगिनका लागि हामीले आफूले आफैंलाई मानसिक रुपमा तयार पार्नु पर्दछ ।

Wednesday, July 16, 2014

डिपी आचार्य (रोयल)


मलाई थाहाँ छ म जे–जति चाहान्छु, मैले चाहे अनुसारको त कहिल्यै पनि पुग्दैन तर पनि मैले जे–जति पाएको छु, म त्यसमै सन्तुष्ट छु । अनि तपाइलाई पनि आग्रह गर्न चाहन्छु कि तपाई पनि आफूले जे–जति पाउनु भएको छ त्यसमै सन्तुष्ट हुनुहोस् ।

विदेशिको पिडा : देवि प्रसाद आचार्य

Devi Prasad Acharya

विदेशतिर आए  म
साहुजीको ऋण सम्झी
कतार तिर लागे म
परिवारको हालत सम्झी

रहर मलाई कहाँ थियो र
घर भन्दा टाढा बस्ने
विदेश तिर लागे म
आफ्नो घरको दुःख सम्झि

मलाई पनि रहर थियो
परिवार सँगै बस्ने
बाध्यताले कतार आए
घरको आर्थिक अवस्था सम्झि

रुदै हास्दै काम गर्छु
अर्काको देश कतारमा
अब भने घर फर्कन्छु
त्यहि दुखि परिवार सम्झि
विदेशतिर आए  म
साहुजीको ऋण सम्झी
कतार तिर लागे म
परिवारको हालत सम्झी

मेरो विचार डिपी आचार्य: (रोयल)

Royal Avharya
यो तपाइको प्रकृति हो । यदि तपाइको प्रकृतिमा सुखको कुनै सिमा छैन र दुःख अलिकति पनि झेल्न सक्नुहुन्न भने तपाइँ आफ्नो जीवनमा सुखको लागी के गर्नु हुन्छ ?
म सच्चा सुखको कुरा गरीरहेको छु । यो जुन यात्रा छ । यो त चलिरहेको छ । यसको यहि नै तरिका हो । एक दिन यो रोकिन्छ । ती सारा कुराहरु लिएर तपाई के गर्नुहुन्छ ? तपाइले ठूला–ठूला योजनाहरु बनाउनु भएको छ तर के तपाइले आफ्नो जीवनको पनि योजना बनाउनु भएको छ ।   यो मानव शरीर जुन तपाइले प्राप्त गर्नु भएको छ, यो शरीरबाट आफूभित्र स्थित जुन चिज छ, त्यहाँ सम्म पुग्न सकिन्छ ।

व्यस्त बन्दै कान्छो निर्देशक पाण्डे

Director Devendra Pandey
काठमाण्डौ÷ आफूलाई नेपाली चलचित्र क्षेत्रको सबैभन्दा कान्छो निर्देशक बताउदै आएका देबेन्द्रराज पाण्डे हाल निकै व्यस्त बन्न थालेका छन् । करिब एक दशक अगाडि देखि साइड डान्सरबाट नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेका पाण्डे सहाएक निर्देशक हुदै विगतका केहि वर्षदेखि निर्देशनमा निकै व्यस्त बन्न थालेका हुन् । उमरले भर्खरै २३ बर्षमात्र पुगेका उनले १०० भन्दा बढि म्युजिक भिडियोको साथै एउटा ठूलो पर्दाको फिल्म समेत निर्देशन गरिसकेका छन् । ‘वान साइड लभ’ नामक चलचित्रको गत बर्षमात्र निर्देशन गरेका उनले आफूले निर्देशन गरेको चलचित्र चाडै प्रदर्शनमा आउने र सो चलचित्र प्रदर्शन हुने वित्तिकै आफू अझै व्यस्त हुने कुरा ठोक्शिला दर्पणलाई वताए ।